Неонионный полиакриламид (НПАМ) — һыу — иретелгән полимер, төрлө тармаҡтарҙа, мәҫәлән, һыу таҙартыу, ҡағыҙ эшләү һәм файҙалы ҡаҙылмалар сығарыу кеүек киң ҡулланыу. Ышаныслы булмаған нонный полиакриламид тәьмин итеүсе булараҡ, мин бында һеҙҙең менән уртаҡлашырға сеймал етештереүҙә ҡулланылған ион булмаған полиакриламид һәм һеҙгә был мөһим продуктҡа ҡайһы бер төшөнсәләр менән тәьмин итеү.
Акриламид Мономер
Ион булмаған полиакриламид етештереү өсөн беренсел сеймал булып акриламид мономеры (АМ) тора. Акриламид — һыуҙа ныҡ эрегән аҡ кристалл ҡаты. Уның химик формулаһы бар (C_3H_5NO) һәм молекуляр ауырлығы 71,08 г/моль.
Акриламид мономеры ион булмаған полиакриламид полимер сылбырының төҙөлөш блогы булып хеҙмәт итә. Полимеризация тип аталған процесс аша меңәрләгән акриламид мономерҙары бергә бәйләнгән, улар оҙон - сылбырлы полимерҙар барлыҡҡа килтерә. Акриламид мономерының сифаты ион булмаған полиакриламидтың һуңғы үҙенсәлектәре өсөн мөһим. Юғары - таҙалыҡ акриламид мономерҙары өҫтөнлөк бирелә, етештереүҙе тәьмин итеү өсөн юғары - сифатлы нон нонный полиакриламид эҙмә-эҙлекле эш һөҙөмтәлелеге.
Акриламид мономерҙары етештереү өсөн төрлө ысулдар бар. Бер таралған ысул — баҡыр - нигеҙендәге катализаторҙар ҡулланып, акрилонитрилдың гидратацияһы. Был процеста акрилонитрил катализатор булғанда һыу менән реакцияға инә, акриламид барлыҡҡа килтерә. Тағы бер ысул — акрилонитрилдың ферментлы үҙгәртеп ҡороу, был юғары селективлыҡ һәм еңелсә реакция шарттарының өҫтөнлөгөн тәҡдим итә.
Инициаторҙар
Акриламид мономерҙарынан тыш, инициаторҙар ион булмаған полиакриламид етештереүҙә мөһим сеймал булып тора. Инициаторҙары — билдәле шарттарҙа ирекле радикалдар тыуҙыра алған матдәләр, улар артабан акриламид мономерҙарының полимерлашыу реакцияһын башлай.
Ионкаль булмаған полиакриламид етештереүҙә ҡулланылған инициаторҙарҙың ике төп төрө бар: термик инициаторҙар һәм окисландырыу-ҡайтарыу инициаторҙары. Термик инициаторҙар, мәҫәлән, азобиизобутиронитрил (AIBN), ирекле радикалдар генерациялау өсөн юғары температурала тарҡала. Реакция температураһы термик инициаторҙарҙы ҡулланғанда мөһим фактор булып тора. Әгәр температура бик түбән булһа, инициатор тарҡалыу тиҙлеге яй буласаҡ, һөҙөмтәлә полимеризация тиҙлеге түбән буласаҡ. Икенсе яҡтан, әгәр температура бик юғары булһа, ян реакциялар булыуы мөмкин, был һуңғы продукт сифатына йоғонто яһай.
Рекс инициаторҙары окисландырыусы агент һәм ҡайтарыу агентынан тора. Мәҫәлән, дөйөм окисландырыу-ҡайтарыу инициатор системаһы калий персульфаты һәм натрий бисульфиты булып тора. Окисизация һәм редукция матдәләре араһындағы окисландырыу-ҡайтарыу реакцияһы сағыштырмаса түбән температурала ирекле радикалдар тыуҙыра, был акриламид мономерҙарының полимерлашыуын башлай ала. Рекс инициаторҙары йыш ҡына түбән реакция температураһы кәрәк булғанда ҡулланыла, мәҫәлән, юғары - молекуляр - ауырлыҡ полиакриламид [Юғары молекуляр ауырлыҡтағы полиламид](/поликриламид/юғары - молекуляр - ауырлығы - поликриламид.html).
Сылбыр тапшырыу агенттары
Шулай уҡ сылбырлы тапшырыу агенттары ионһыҙ полиакриламид етештереүҙә ҡулланыла. Уларҙың төп функцияһы – полимерҙың молекуляр ауырлығын контролдә тотоу. Полимеризация процесында сылбырлы тапшырыу агенты үҫешкән полимер сылбыр менән реакцияға инә ала, уның үҫешен туҡтатып, яңы сылбыр башлай. Ҡулланылған сылбырлы тапшырыу матдә күләмен көйләү юлы менән, ионһыҙ полиакриламидтың молекуляр ауырлығын һөҙөмтәле контролдә тоторға мөмкин.
Дөйөм сылбырлы тапшырыу агенттары изопропанол, меркаптоэтанол һәм натрий форматында инә. Мәҫәлән, изопропанол — киң ҡулланылған сылбырлы тапшырыу агенты. Ул полимер сылбырындағы ирекле радикалдар менән реакцияға инә, радикаль активлыҡты күсерә һәм полимер сылбырының оҙонлоғон контролдә тота. Төрлө сылбырлы тапшырыу агенттары төрлө сылбырлы - тапшырыу константалары, тимәк, улар полимер молекуляр ауырлығын контролдә тотоу өсөн төрлө мөмкинлектәргә эйә.
Өҫтәмәләр
Ион булмаған полиакриламидтың эшмәкәрлеген һәм тотороҡлолоғон яҡшыртыу өсөн етештереү процесында төрлө өҫтәмәләр ҡулланырға мөмкин.
Ҡушымтаның бер төрө — стабилизатор. Стабилизаторҙар һаҡлау һәм ҡулланыу ваҡытында ионһыҙ полиакриламидтың тарҡалыуына юл ҡуймай. Мәҫәлән, полимер сылбырының окисланыуын булдырмау өсөн антиоксиданттар өҫтәргә мөмкин, был молекуляр ауырлыҡтың һәм эшмәкәрлектең кәмеүенә килтерергә мөмкин. УФ стабилизаторҙары шулай уҡ ионһыҙ полиакриламидты ультрафиолет яҡтылығының зарарлы йоғонтоһонан һаҡлау өсөн ҡулланырға мөмкин, бигерәк тә продукт тышҡы ерҙә ҡулланылғанда.
Тағы бер тип өҫтәмә рН көйләүсе. Реакция системаһының рН ҡиммәте полимерлашыу процесына һәм һуңғы продукттың үҙенсәлектәренә йоғонто яһай ала. Мәҫәлән, ҡайһы бер полимеризация реакциялары өсөн махсус рН диапазоны шыма дауам итергә кәрәк. Натрий гидроксиды йәки гидрохлор кислотаһы рН көйләүселәр булараҡ ҡулланырға мөмкин, тейешле рН ҡиммәтен һаҡлау өсөн етештереү ваҡытында ионһыҙ полиакриламид.
Етештереүҙең процесы һәм сифаты менән идара итеү
Ғәҙәттә, ионһыҙ полиакриламид етештереү бер нисә аҙымды үҙ эсенә ала, шул иҫәптән сеймал әҙерләү, полимеризация, пост - эшкәртергә һәм киптереүҙе үҙ эсенә ала.
Беренсенән, акриламид мономеры, инициаторы, сылбырлы тапшырыу агенты һәм өҫтәмәләр ентекле үлсәнә һәм реакция һауытында ҡатнаштырыла. Реакция шарттары, мәҫәлән, температура, баҫым һәм болғатыу тиҙлеге, полимерлашыу реакцияһының шыма алға барыуын тәьмин итеү өсөн ҡәтғи контролдә тотола.
Полимеризация тамамланғас, продуктта таҙартыу һәм гидролиз кеүек дауалау аҙымдары үтә. Таҙартыу бысраҡтарҙы һәм продукттан реакцияһыҙ мономерҙарҙы бөтөрөү өсөн ҡулланыла, ә гидролиз полимер гидролиз дәрәжәһен көйләй ала, был уның эретелгәнлеген һәм флокуляциялау эшмәкәрлегенә йоғонто яһай.
Ниһайәт, продукт киптерелгән, һуңғы ион булмаған полиакриламид порошок йәки гранула алыу өсөн. Сифат контроле етештереү процесының мөһим өлөшө булып тора. Төрлө анализдар, мәҫәлән, молекуляр ауырлыҡты билдәләү, йәбешкәклекте үлсәү һәм флоккуляция етештереүсәнлеге һынау, продукт кәрәкле стандарттарға яуап бирһен өсөн үткәрелә.
Полиакриламидтың башҡа төрҙәре менән сағыштырыу
Неонионный полиакриламид ҡайһы бер үҙенсәлекле үҙенсәлектәргә эйә, башҡа төр полиакриламид менән сағыштырғанда, мәҫәлән, [Катионный полиламид](/поликриламид/катионлы - поликриламид.хтмл) һәм [Анион полиламид](/полиламид/анионлы -полиламид.хтмл).
Катионлы полиакриламид үҙенең полимер сылбырында ыңғай зарядҡа эйә, был уны кире зарядлы киҫәксәләр булған канализация һыуҙарын эшкәртергә яраҡлы итә, мәҫәлән, муниципаль канализация таҙартыу ҡоролмаларында шлам һыуһыҙландырыу. Анионлы полиакриламид кире зарядҡа эйә һәм йыш ҡына канализация һыуҙарын ыңғай зарядлы киҫәксәләр менән эшкәрткәндә ҡулланыла, мәҫәлән, тау-байыҡтырыу каналы.
Ә нионлы полиакриламидтың заряды ла, бик көсһөҙ заряды ла юҡ. Ул башлыса канализация һыуҙарындағы киҫәксәләр заряды әһәмиәтле булмаған йәки нейтраль флокулянт талап иткән хәлдәрҙә ҡулланыла. Мәҫәлән, ҡағыҙ эшләү тармағында ион булмаған полиакриламидты һаҡлау ярҙамсыһы һәм ҡағыҙ сифатын яҡшыртыу өсөн дренаж ярҙамсыһы булараҡ ҡулланырға мөмкин.
Ҡулланыу өсөн нионлы полиакриламид
Неонионный полиакриламид төрлө тармаҡтарҙа ҡулланыу спектры киң.
Һыу таҙартыу сәнәғәтендә уны аҫылынып торған ҡаты матдәләрҙе, органик матдәләрҙе һәм ауыр һыуҙарҙан ауыр металдарҙы бөтөрөү өсөн флокулянт булараҡ ҡулланырға мөмкин. Уның юғары - молекуляр - ауырлыҡ структураһы ҙур флоктар барлыҡҡа килтерергә мөмкинлек бирә, уны ултырма йәки фильтрация ярҙамында һыуҙан еңел генә айырырға мөмкин.
Ҡағыҙ эшләү сәнәғәтендә ион булмаған полиакриламид тултырғыстарҙы һәм сүстәрҙе һаҡлап ҡалыуҙы яҡшырта, ваҡ киҫәксәләр юғалтыуҙы кәметә, ҡағыҙ ныҡлығын һәм шымалығын арттыра.
Тау сәнәғәтендә уны мәғдән флотация һәм ҡойроҡтарҙы дауалау процесында ҡулланырға мөмкин. Нөктәле полиакриламид ҡиммәтле минералдарҙы гангунан айырырға һәм тау процесының һөҙөмтәлелеген арттырырға ярҙам итә ала.
Һығымта
ион булмаған полиакриламидтар менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин аңлайым, юғары ҡулланыу мөһим - сифатлы сеймал һәм ҡәтғи етештереү процестары, беҙҙең продукция етештереүсәнлеген һәм сифатын тәьмин итеү өсөн. Ион-оник булмаған полиакриламид етештереүҙә ҡулланылған сеймал, шул иҫәптән акриламид мономерҙары, инициаторҙары, сылбырлы тапшырыу агенттары һәм өҫтәмәләр, барыһы ла продукттың һуңғы үҙенсәлектәрен билдәләүҙә мөһим роль уйнай.
Әгәр һеҙ һатып алыу менән ҡыҙыҡһына ионһыҙ полиакриламид һеҙҙең өсөн аныҡ ҡушымталар, рәхим итеп, беҙҙең менән бәйләнешкә инеү өсөн артабан фекер алышыуҙар. Беҙ һеҙгә юғары – сифатлы продукция һәм профессиональ техник ярҙам күрһәтеүгә ынтылабыҙ.
Һылтанмалар
- Сеймур, Р.Б., & Каррахер, CE (2003). Полимер Химия. Марсель Деккер.
- Грегори, Дж., & Бараний, Ф. (2006). Һыу дауалау: принциптар һәм дизайн. Джон Уайли & Сонс.
- Одиан, Г. (2004). Полимеризация принциптары. Джон Уайли & Сонс.
